Een korte geschiedenis van het scheren

Reeds in de prehistorie


Al in de tijd van de Neanderthaler (honderdduizenden jaren voor onze jaartelling) vinden we in grotten schilderingen waarop mannen staan afgebeeld die met schelpen hun baardharen uitrukken. Mannen en vrouwen uit die tijd dachten dat kwade geesten hen via hun haar bewoonden. De allereerste kappers dateren dan ook uit deze periode, en stonden in hoog aanzien in de samenleving.


In het Oude Egypte, 4000 v. Chr., schoren Egyptenaren hun hoofd en was de pruik een zeer gangbaar accessoire. Zij bedachten al ontharingscrèmes met ingrediënten zoals arsenicum om hun haar op te lossen. Baardharen werden immers als onhygiënisch voor mannen beschouwd. De barbier had in die tijd ook een rol als chirurgijn, want men gebruikte messen voor zowel scheren als chirurgie.


Alexander de Grote liet al zijn soldaten scheren

Met de komst van de ijzertijd, die ongeveer 1100 v. Chr. begon, slaagde de mens erin betere werktuigen voor het scheren te maken en kon hij schelpen en haaientanden laten afvijlen. Eeuwen gingen voorbij en scheren komt over de hele wereld voor: Alexander de Grote gaf zijn leger opdracht zich te scheren zodat de vijand hen niet kon onthoofden door hen bij de baard te grijpen; de gemiddelde Indiaan scheerde de romp en de schaamstreek; de Romeinse legioenen gebruikten puimsteen om hun baard te verwijderen; de Britten scheerden het hele lichaam behalve het hoofd en de bovenlip.


Van de 2e tot de 17e eeuw kwam de baard weer in de mode. Keizer Hadrianus (76-138) begon een baard te dragen, vooral om zijn gezicht te verbergen, dat hij afzichtelijk vond. Aan de mode van de baard kwam een einde in het begin van de 17e eeuw, toen Lodewijk XIII zijn haar begon te verliezen.


Aangezien de metaalbewerking sinds de ijzertijd goed vooruit was gegaan, verschenen er nieuwe gereedschappen om het scheren aangenamer te maken. Rond 1680 verscheen het eerste rechte scheermes in Sheffield, Verenigd Koninkrijk. Enkele jaren later publiceerde Jean-Jacques Perret zijn boek "la pogonotomie", wat "de kunst om zich te leren scheren" betekent. Tot dan toe moest men altijd langs een barbier om zich te kunnen scheren. Dit boek is dus het eerste waarin men leert hoe men zich moet scheren, en niet meer bij een barbier. Voor die tijd was dat revolutionair.


Het dragen van baarden werd in Frankrijk niet afgekeurd. Peter de Grote, uit Rusland, verachtte de baard zozeer dat iedereen die zich niet goed scheerde, belasting moest betalen. In heel Europa en Rusland schoren mannen en vrouwen hun hoofd kaal, en pruiken werden een bloeiende handel.


De grote uitvindingen van het scheren

In de 19e en 20e eeuw werden de grootste uitvindingen op scheergebied gedaan. Eerst creëerde William Henson een scheermes in de vorm van een troffel, waarbij het handvat loodrecht op het mes werd geplaatst, waardoor het gemakkelijker was om het instrument vast te houden en te controleren. Enkele tientallen jaren later patenteerden de gebroeders Kampfe het eerste veiligheidsscheermes, met een beschermer langs één kant van het mesje, maar het mesje moest nog steeds regelmatig worden geslepen. In 1901 zorgde King Camp Gillette voor een revolutie bij het scheren door het eerste wegwerp-veiligheidsscheermes te ontwerpen. De Eerste Wereldoorlog werd een buitenkans voor Gillette toen de Amerikaanse strijdkrachten handvatten en mesjes nodig hadden voor hun hele leger. Het huidige veiligheidsscheermes is misschien niet zo veilig als een scheermes met meerdere mesjes, maar in die tijd werd de beschermer aan weerszijden van het mesje gezien als een manier om het scheren veel veiliger te maken.


Andere uitvindingen blijven de kop opsteken: het eerste elektrische scheerapparaat in 1927, het eerste scheerapparaat met een gecoate rand, het eerste wegwerpscheerapparaat. Gillette kwam met een revolutionaire nieuwe uitvinding in 1971: ze ontwikkelden het eerste scheermes met meerdere bladen, en het eerste scheermes met draaibare kop. Men realiseerde zich dat met een scheermes met meerdere bladen, het eerste mesje het haar recht zet, waardoor de volgende mesjes het haar efficiënter kunnen afsnijden. De draaibare kop volgt de contouren van het gezicht, wat het voordeel heeft dat snij- en brandwonden worden vermeden.


De wereld van het scheren evolueert voortdurend, om de meest efficiënte en comfortabele scheerbeurt te kunnen aanbieden. Ook vandaag nog is scheren een wetenschap die voortdurend evolueert om de scheerder het beste aan te bieden.

Laat een reactie achter